Συνέντευξη - Wim Mertens

Το allaboutmusic.gr μίλησε με τον «φιλόσοφο της minimal (και όχι μόνο) μουσικής» σε κεντρικό ξενοδοχείο της πόλης...

Wim Mertens

Kαλησπέρα Wim, αν δεν κάνω λάθος, τελευταία φορά που έπαιξες στην Αθήνα ήταν πριν από δύο χρόνια, τι θυμάσαι από τις συναυλίες που έχεις δώσει γενικότερα στην χώρα μας;

'Έχω μια μεγάλη παράδοση με τις συναυλίες μου στην Ελλάδα, από τις αρχές τις δεκαετίας του '90...  όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και στην Θεσσαλονίκη, την Ρόδο, την Πάτρα... οπότε πάντοτε υπάρχει αυτό το συναίσθημα «ότι νιώθω σαν το σπίτι μου», ότι γυρίζω πίσω στην Ελλάδα... είναι πολύ όμορφο να υπάρχει αυτή η εμπειρία της μουσικής που ουσιαστικά οδηγεί  σ' αυτό το αίσθημα της επαφής.... και της σύνδεσης μεταξύ του κόσμου....

 

Αισθάνεσαι ότι το ελληνικό κοινό σε έχει στηρίξει από την αρχή της καριέρας σου;

Στην πολύ αρχή ναι..... Aπό την αρχή της δεκαετίας του '80 πήγα σε χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, αλλά αργότερα στα '90'ς ήρθα και εδώ, αρχικά για αποκλειστικά δικές μου συναυλίες, είτε με πνευστά, είτε με έγχορδα..... αυτή την φορά  έρχομαι ως τρίο, με την συνοδεία ενός τσέλου και ενός βιολιού, μ' αυτόν τον τρόπο προσπαθώ να παρουσιάσω νέα προγράμματα ή προγράμματα παρουσιασμένα με διαφορετικό τρόπο...

 

Τι μπορούμε να περιμένουμε από τη σημερινή συναυλία; Κάποια έκπληξη ίσως;

Για τη σημερινή συναυλία....Βασικά σήμερα κυκλοφορήσαμε το νέο album .....

 

Σήμερα;

Nαι, ονομάζεται " A starry wisdom".....

 

Έχω μια ερώτηση γι' αυτό το album....

To "Α starry wisdom";

 

Nαι....

...Και θα είναι το πρώτο show στο οποίο θα παρουσιάσουμε ορισμένα κομμάτια, στο πρώτο μέρος...

 

Αυτό είναι πολύ καλό... και αφού μιλάμε τώρα για το καινούργιο σου album, καλύτερα να σε ρωτήσω τώρα.... Την συγκεκριμένη ερώτηση  την είχα για πιο μετά στην συνέντευξη αλλά μιας και πήγε εκεί η κουβέντα.... Επίσης, δεν γνώριζα ότι σήμερα είναι η ημέρα κυκλοφορίας του " A starry wisdom", είχα απλά υπόψη μου ότι θα κυκλοφορήσει στα τέλη Νοέμβρη... Αλλά ας πάμε στην ερώτηση... Στο συγκεκριμένο album έχεις ένα κομμάτι που ονομάζεται "The custom of amok". Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ιδέα πίσω απ' αυτόν τον τίτλο; H δική μου εξήγηση είναι ότι ταιριάζει απόλυτα ο τίτλος αυτός με την γενικότερη «αμόκ κατάσταση» των Ευρωπαίων λόγω της οικονομικής κρίσης!!Τι πιστεύεις;

H όλη ιδέα πίσω από το album, "A starry wisdom", είναι το τι ακριβώς θα μπορούσε να είναι αυτή η νέα σοφία-γνώση. Πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε καταστάσεις. Προσπάθησα με τους τίτλους να δώσω ενδείξεις.... Δεν πιστεύω ότι ζούμε σε μια εποχή συμμετρίας γενικά. Όμως  πρέπει να μάθουμε , πρέπει προσαρμόσουμε τη ζωή μας σε μία συμμετρία με τα αρνητικά και τα θετικά της, το οποίο βέβαια είναι μη φυσιολογικό.

"Για μένα το cd είναι περισσότερο μια προσομοίωση της μουσικής. Είναι πολύ συναρπαστικό να δημιουργείς βήμα-βήμα νέα κομμάτια αλλά εν τέλει είναι απλά μια προσομοίωση. Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι ότι η έννοια του να εκτελώ live βρίσκεται στην έννοια της «πράξης» του μουσικού" Wim Mertens

 

Αλλά η τάση αυτή τη στιγμή στην κεντρική Ευρώπη έχει να κάνει με την συμμετρία στο να ρυθμίζουν τα πράγματα. Δεν μπορούμε πια να βασιστούμε σε οικονομικές προβλέψεις ή με προβλέψεις που έχουν να κάνουν με την γλώσσα, πώς χρησιμοποιούμε τις γλώσσες; ... μπορούμε άραγε να εμπιστευτούμε την γλώσσα;..... αν χρησιμοποιήσεις μία λέξη θα έχω εγώ μια άλλη ερμηνεία για αυτή την λέξη, κτλ...  To album αναφέρεται ως μια έκκληση εμπιστοσύνης και ως μια προσπάθεια να δημιουργήσει νέα μοντέλα συμβίωσης ή μη συμβίωσης  σε σχέση με την κοινωνία ή ακόμη σε σχέση με την οικονομία. Για πρώτη φορά, λόγω της οικονομικής κρίσης, οικονομικά εισαχθήκαμε σε μια περίοδο που δεν μπορούμε να  διδαχθούμε πια ο ένας από τον άλλον. Υπάρχει το στοιχείο της έκπληξης, της ευκαιρίας , της τύχης ....

Πολλά χρόνια μιλάω γι αυτό το γεγονός σε σχέση με την μουσική μου, ακόμα και σήμερα εστιάζω περισσότερο σ' αυτό και είμαι σε μια διαδικασία ολοκλήρωσης .... Επίσης και σε σχέση με τις μουσικές μου συνθέσεις ακολουθώ αυτά τα στοιχεία, όπως το στοιχείο της τύχης,  που σημαίνει ότι δεν βασίζονται σε πράγματα τα οποία είναι τέλεια ή «ολοκληρωμένα», αλλά έχουν να κάνουν περισσότερο με έννοιες όπως το αμόκ.... Υπάρχει και μια πιθανότητα να υπάρχει και μία θετική έννοια στην λέξη και την έννοια του αμόκ...

 

Αρά επικεντρώνεσαι στην θετική πλευρά της έννοιας αμόκ, και όχι με την αρνητική της πλευρά...

Ναι, οπωσδήποτε.... Αυτό το αμόκ θα πρέπει να μας οδηγεί σαν ιδέα στην συμπεριφορά μας νομίζω.... Πώς λέγεται στα ελληνικά η λέξη αμόκ;

 

Eίναι η ίδια λέξη... αμόκ...

Και στα ολλανδικά είναι η ίδια λέξη... αμόκ, όχι όμως στα γαλλικά για παράδειγμα.... Άρα γενικά νιώθουμε, καταλαβαίνουμε αμέσως το τι σημαίνει η έννοια αμόκ...

 

Τώρα που συζητάμε όλα αυτά, σκέφτομαι ότι αν διαβάσουμε την λέξη ανάποδα και αλλάξουμε την ορθογραφία της, διαβάζουμε την λέξη κώμα...

Κώμα με ποια έννοια;

 

Κώμα... όταν είσαι εγκεφαλικά- πνευματικά νεκρός... και ουσιαστικά σημαίνει το ακριβώς αντίθετο από αυτό το αμόκ που συζητάμε... αμόκ μία κατάστασης απόλυτης εγκεφαλικής διέγερσης , ενώ το κώμα σημαίνει το ακριβώς αντίθετο...( σ.σ. γέλια)

Ναι (σ.σ. χαμογελώντας)... αλλά πνευματικά νεκρός... Στις αρχές του '80 είχα κυκλοφορήσει ένα album, που ονομάζεται "Vergessen"(σ.σ. να το ακούσετε οπωσδήποτε για μένα, παράλληλα έβγαλα το συγκεκριμένο cd στο τραπέζι) δηλαδή «να ξεχνάς»...

Όταν ξεκίνησα να γράφω μουσική, οι συνθέτες της εποχής μου, έπρεπε να «μάθουν να ξεχνάνε» πολλά- πολλά πράγματα, σαν να είσαι σε κωματώδη κατάσταση... αν σαν νέος συνθέτης ακολουθήσεις αυτά που κάνανε οι προηγούμενοι τότε χάνεις ουσιαστικά το «τι υπάρχει στον αέρα» σήμερα... οπότε η ιδέα του αμόκ έχει σχέση νομίζω με την έννοια του «να ξεχνώ»... και είμαι πολύ χαρούμενος που το έχεις αυτό το album...

 

Mα φυσικά... είναι το αγαπημένο μου.... (σ.σ. ακολουθεί μια μίνι συζήτηση για το εξώφυλλο του νέου του album).... Απ' ότι μαθαίνω  η σημερινή συναυλία πολύ πιθανόν να είναι sold out...

Αλήθεια; Aυτό είναι πολύ καλό γιατί δυστυχώς  δεν έχουν πολλοί άνθρωποι την ευκαιρία να πηγαίνουν σε συναυλίες, λόγω κρίσης, και αυτό είναι μια πολύ καλή έκπληξη . Επίσης η μέρα είναι  Δευτέρα... περίεργη μέρα για την συναυλία, αλλά σήμερα είναι και η κυκλοφορία του νέου album, και γι 'αυτό γίνεται σήμερα η συναυλία, όπου θα παρουσιαστούν μέρη του. Μετά θα πάμε στην Ισπανία....

 

Βεβαίως και ισχύει αυτό αλλά πιστεύω έχει να κάνει και την ποιότητα την μουσικής αλλά και του μουσικού...

Yπάρχουν μεγάλες διαφορές από αυτό που ακούγεται στο cd και αυτό που παρουσιάζω live. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην ενορχήστρωση. Για μένα το cd είναι περισσότερο μια προσομοίωση της μουσικής. Είναι πολύ συναρπαστικό να δημιουργείς βήμα-βήμα νέα κομμάτια αλλά εν τέλει είναι απλά μια προσομοίωση. Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι ότι η έννοια του να εκτελώ live βρίσκεται στην έννοια της «πράξης» του μουσικού. Και αυτό αρχίζει από τα χέρια... όλοι οι μουσικοί δουλεύουν με τα χέρια τους και με χειρονομίες.... Αλλά ακόμα πιο σημαντικό είναι να καθορίσεις σαν τελευταίο βήμα της διαδικασίας, όχι το cd, αλλά την συναυλία. Γιατί η παρουσία του κοινού  καθορίζει το τελευταίο στάδιο μιας live εκτέλεσης , η οποία είναι η συναυλία.

Και αυτό επίσης είναι άλλη μία πολύ σημαντική έννοια που περιέχει το τελευταίο μου album, " A starry wisdom"... Δηλαδή τώρα αφήνουμε πίσω την μουσική με την έννοια του cd, σαν κάτι φτιαγμένο, ....το cd δεν υπάρχει καθόλου... αυτό που έχει σημασία είναι η ερμηνεία σήμερα το βράδυ, είναι η κατάσταση στην Ελλάδα, είναι η ιδιαίτερη σχέση που έχω εγώ με την Ελλάδα για πάνω από είκοσι χρόνια και είναι και ο ενθουσιασμός των μουσικών που φέρνω μαζί μου για να παρουσιάσουμε για πρώτη φορά αυτή τη μουσική, σήμερα, εδώ στην Αθήνα... Πριν τρεις εβδομάδες δεν προβλέπαμε κάτι τέτοιο, αλλά αποφασίσαμε την τελευταία στιγμή να  παρουσιάσουμε το album εδώ...

 

Ευχαριστούμε γι' αυτό. Θα ήθελα να σε ρωτήσω τώρα άλλα δύο πράγματα. Πρώτον για μένα όταν συνθέτει κάποιος  μουσική πρέπει να συνδυάζει πολλά πράγματα μαζί. Χρειάζεται γνώση, χρειάζεται ιδέες, χρειάζεται συγκεκριμένα «ένστικτα της στιγμής», χρειάζεται ακόμα και μαθηματικά, αφού ουσιαστικά, υπό μία έννοια η μουσική είναι μαθηματικά, και επίσης χρειάζεται και κάποιο αυτοσχεδιασμό στην σκέψη κατά την διάρκεια της σύνθεσης.

Πώς λειτουργεί αυτό σε σένα;.... Kαι κάτι διαφορετικό λίγο, για να μην το ξεχάσω, προτιμάς την αναλογική μορφή αναπαραγωγής μουσικής ή την ψηφιακή;...Eίναι δύο διαφορετικού είδους ερωτήματα βέβαια...

Όσον αφορά το ερώτημα το δεύτερο, έχω ηχογραφήσει και με αναλογικό τρόπο και με ψηφιακό, ειδικά μέχρι το 1988 όλα μου τα album κυκλοφορούσαν σε βινύλιο, ξέρω και καταλαβαίνω τις διαφορές, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν με ενδιαφέρει και πολύ αυτό αφού θεωρώ την ηχογράφηση γενικά απλά μια μορφή προσομοίωσης. Μετά έρχεται η ερμηνεία η οποία έχει δύο στοιχεία κυρίως. Πρώτον το τι όργανα χρησιμοποιείς, και έχω κάνει μεγάλη έρευνα γι' αυτό το θέμα...

Επίσης,  απ' όσα γνωρίζεις έχω ένα μεγάλο πειραματικό έργο, 37 albums, με κύριο μέλημα μου το  πώς μπορείς να «μεταφερθείς» από το ένα μουσικό όργανο στο άλλο, δηλαδή από τα έγχορδα στα πνευστά, από τα πνευστά στα κρουστά, από τα κρουστά στην άρπα και την κιθάρα... δηλαδή όλη αυτή την διαδραστικότητα  μεταξύ των οργάνων. Κι αυτό συνδέεται πάρα πολύ με την ελληνική παράδοση, την ελληνική εμπειρία των μουσικών οργάνων στις τραγωδίες κτλ... Επίσης, συνδέεται ακόμα και με τις Σουμερικές παραδόσεις...  Είναι πολύ σημαντικό πιστεύω ότι έχουμε τέσσερις βασικές κατηγορίες οργάνων, έχουμε τα πνευστά, τα έγχορδα, τα κρουστά και έχουμε και την άρπα... Και το ερώτημά μου είναι το εξής.... Από πού προέρχονται όλα αυτά;...  και επίσης πώς μπορούμε να «μεταφερθούμε» από το ένα στο άλλο....

 

Υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ δυτικής και ανατολικής προσέγγισης στην μουσική, πχ. η ανατολική ουσιαστικά έχει πολύ περισσότερες νότες, ενδιάμεσες... Θα ήθελες να ασχοληθείς σε κάποια δουλειά σου με μια μίξη αυτών των δύο τελείως διαφορετικών μουσικών κόσμων;

Oι δυτικοί συνθέτες έχουν μια εντελώς αντίθετη μουσική προσέγγιση από τους ανατολικούς, οπωσδήποτε είναι και θέμα παράδοσης αυτό και διαφορετικής κοσμοθεώρησης,.

Ναι έχεις απόλυτο δίκιο.... σ 'αυτά που λες... όμως αυτή τη στιγμή συζητάμε πάρα πολλά πράγματα μαζί... οπότε για το πρώτο μέρος της προηγούμενης ερώτησης για την διαδικασία της σύνθεσης, για μένα πρέπει να βρίσκουμε πολύ απλές λύσεις. Το να γράφεις μουσική σήμερα, ακόμα και όλη αυτή την γνώση και με σκοπό να βρεις μια διαφορετικού τύπου «σοφίας», με σκοπό να παίξεις μουσική... Παίζουμε μουσική και αυτό σημαίνει ότι κάθε φορά ότι το κάθε κομμάτι θα πρέπει να παιχτεί κάθε φορά ξανά.

Ένας πίνακας ζωγραφικής  δημιουργείται, ένα βιβλίο διαβάζεται,  αλλά στην μουσική το κύριο χαρακτηριστικό της είναι ότι έχεις κάθε φορά την ευκαιρία να παίξεις, να ερμηνεύσεις την μουσική ξανά... και πώς να την αποδώσεις;... Θα πρέπει να την αποδώσεις σύμφωνα με την διάθεση του κομματιού...

 

Και ποια είναι η διάθεση του κομματιού;

H διάθεση του κομματιού έχει την τάση να συνδέεται με τα παιδιά που την ερμηνεύουν... Άρα υπάρχει και ένας πολύ αθώος τρόπος να το αποδώσεις το κομμάτι... Αλλά θα πρέπει να παιχτεί... Και όταν τα παιδιά παίζουν ή οι πιο μεγάλοι παραμένουμε σταθεροί στις έννοιες της ευκαιρίας, της τύχης, του ρίσκου, ακόμα και με την έννοια της βίας, σε όρους ανταγωνιστικότητας, οπότε επιστρέφουμε πάλι στην ιδέα του αμόκ... Δηλαδή έχουμε και αυτή την κριτική συμπεριφορά.

"Όταν ξεκίνησα να γράφω μουσική, οι συνθέτες της εποχής μου, έπρεπε να «μάθουν να ξεχνάνε» πολλά- πολλά πράγματα, σαν να είσαι σε κωματώδη κατάσταση... αν σαν νέος συνθέτης ακολουθήσεις αυτά που κάνανε οι προηγούμενοι τότε χάνεις ουσιαστικά το «τι υπάρχει στον αέρα» σήμερα..." Wim Mertens

 

Όλα αυτά τα στοιχεία υπάρχουν στο τρόπο που παίζεις.. Πρέπει να φύγουμε από τις στατικές ιδέες του βινυλίου ή του cd ... και να επανέλθουμε στα χέρια, στις χειρονομίες (σ.σ. στο live δηλαδή)....  Αυτό επιζητάμε σ' αυτήν την «σοφία», σ'αυτόν τον νέο τρόπο λογικής.... Κατά δέυτερον, οι μουσικοί που προέρχονται από την κεντρική Ευρώπη, νομίζω μπορούμε να γενικεύσουμε, έχουν την τάση να αλλάζουν, όχι να τα απλοποιούν... αλλά να περιπλέκουν πολλές φορές ακόμα και εύκολα πράγματα.... αλλάζουν τόνους, αλλάζουν ίσως διαφορετικές σκάλες που προέρχονται από την ανατολική μουσική, που είναι πολύ πολύπλοκες...

Η μουσική μας στη κεντρική Ευρώπη είναι πολύ αποτελεσματική... είναι πραγματική...

 

Εννοείς ακριβώς στην ουσία;

Nαι, με έναν πραγματικό τρόπο. Και κάνοντας αυτό βέβαια χάνουμε πολλά. Χάνουμε πολλά από την διάθεση, από την ατμόσφαιρα, ή την διαδραστικότητα, μεταξύ των μουσικών, μεταξύ των μουσικών και του κοινού και όλα αυτά τα πράγματα. Αλλά από την δική μου εμπειρία το 1985, που κυκλοφόρησα ένα album, "Instrumental songs"- για soprano σαξόφωνο- , επειδή δεν ήμουν ευχαριστημένος,  ζήτησα από τους μουσικούς να ηχογραφήσουν τα μέρη τους πολλές φορές το ένα πάνω στο άλλο, 7 φορές, οπότε αν ζητήσεις από ένα μουσικό να κάνει κάτι τέτοιο, δηλαδή να παίξει μία γραμμή εφτά φορές, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αλλάζει ο τονισμός.

Ακόμα και τώρα, ό κόσμος μου λέει ότι ο ήχος στα album μου είναι πολύ διαφορετικός και μοναδικός. Ακόμη και τώρα ζητώ από ένα μουσικό να παίξει διαφορετικές μελωδικές γραμμές, για παράδειγμα ένας μουσικός μπορεί να παίξει πάνω από μία μελωδική γραμμή, 2-3 ίσως, προτιμώ να κάνω κάτι τέτοιο παρά να έχω 3-4 μουσικούς για το ίδιο όργανο να παίζουν διαφορετικές μελωδικές γραμμές. Εκείνη την ώρα δημιουργείς μια ανισορροπία όσον αφορά τον τονισμό, μεταξύ των οργάνων. Και μένα αυτός είναι ο τρόπος μου να δημιουργώ αυτό το «αμόκ», σ' αυτό που θεωρούμε ως αποδεκτό για τον τονισμό σε μια συμφωνική ορχήστρα στην κεντρική Ευρώπη...

 

Δηλαδή απ' ότι καταλαβαίνω προτιμάς να δημιουργείς μάλλον μια πιο τυποποιημένη τύπου μουσική.... που απομακρύνεται από έναν πιο αυτοσχεδιαστικό τρόπο δημιουργίας της;...

Οι συνθέσεις μου για τον τραγουδιστή δεν έχει καμία σημείωση. Δεν μίλησες για την φωνή αλλά η φωνή στέκεται έξω  από τις συνθέσεις... έχω όργανα με μια μουσική κατεύθυνση που δεν εμπεριέχει φωνή και ουσιαστικά  με χρησιμοποιούν ως όργανο. Σύμφωνα με τις επιταγές τις δυτικής προσέγγισης τους δίνω παρτιτούρες...

Τα υπόλοιπα όργανα παίζουν αυτά που είναι γραμμένα αλλά όχι  η φωνή. Δεν ξέρουμε ακριβώς πώς στις ελληνικές τραγωδίες εκτελούνταν τα τραγούδια, τραγουδούσαν για ώρες, αλλά όταν κάποιος απ' αυτούς έφευγε  ή δεν είχε έμπνευση να τραγουδήσει, και σταματούσε, δίνανε ένα σινιάλο και ένας άλλος συνέχιζε... γιατί παίζανε σε ένα μοντέλο instrumental μουσικής και γι αυτό το λόγο αυτό που συνέβαινε δεν αποτελούσε πρόβλημα. Έτσι ακριβώς τοποθετώ εγώ την φωνή μου στα κομμάτια. Όταν όλα είναι οκ πάνω στην σκηνή εγώ σκέφτομαι αν θέλω ή δεν θέλω να τραγουδήσω εκείνη την ώρα.

Και όταν το κάνω αυτό δεν το κάνω χρησιμοποιώντας ένα προκαθορισμένο τόνο, αλλά η φωνή δεν είναι ένα μουσικό όργανο είναι ο εγκέφαλος ενός ανθρώπου.... Πλησιάζει το κορμί περισσότερο και μετά προσθέτεις ένα καινούργιο κόσμο σε μια instrumental δράση που ήδη υπάρχει... Και επίσης τα θέματα μου στο πιάνο δεν είναι γραμμένα, απλά χρησιμοποιώ ως βάση ορισμένες μελωδικές γραμμές. Οπότε προτιμώ ίσως έναν πιο αυτοσχεδιαστικό τρόπο προσέγγισης.... Αλλά έχω και τα δύο στοιχεία τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και καταλήγουν στο συγκεκριμένο αποτέλεσμα...

 

Κατά την γνώμη μου, είσαι αυτό που λέμε καλλιτέχνης με Κ, και επίσης ένας θρύλος της minimal μουσικής. Τι θα είχες να συμβουλέψεις μουσικούς, σε άλλα κυρίως είδη μουσικής, που ενδιαφέρονται μόνο να παρουσιάσουν το τεχνικό μέρος των δυνατοτήτων τους, ως βιρτουόζοι, και δεν ενδιαφέρονται για την ίδια την ουσία τη μουσικής, δηλαδή την μελωδία.

Οπωσδήποτε το στοιχείο του βιρτουόζου είναι χαρακτηριστικό της δυτικοευρωπαϊκής μουσικής,  και σίγουρα οι μουσικοί μπορούν να κρυφτούν πίσω από την τόσο υψηλή τεχνική τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεσαι αυτήν την τεχνική στα κομμάτια. Κάθε συνθέτης πρέπει να αποφασίσει τι είδους τεχνικές θα χρησιμοποιήσει στα έργα, ή τι χρειάζεται στα έργα του. Χρησιμοποιώ και εγώ  μια πολύ καλή τεχνικά μουσικό στο βιολί η οποία όμως πρέπει να χρησιμοποιήσει την τεχνική της με διαφορετικό τρόπο έτσι ώστε να εκτελέσει την μουσική μου.

Δεν είναι καθαρά τεχνική προσέγγιση, είναι ένας «φωνητικός» τρόπος συμπεριφοράς στο όργανο. Κατά δεύτερον η όλη ιδέα της minimal μουσικής, δεν είναι τόσο πολύ συνδεδεμένη για μένα σαν μέρος της τεχνικής, είναι επηρεασμένη από Αμερικανούς συνθέτες που βρίσκονταν μακριά από την επιρροή της Ευρώπης, που πείσανε τους ανθρώπους της δικής μου γενιάς  να ξεκινήσουν την δική τους μουσική. Και αυτό είναι κάτι το διαφορετικό, από το να  αντιγράφαμε τις συνθετικές τους τεχνικές...  Ο σκοπός είναι να βρεις, όσο cliché και να ακούγεται, την δική σου φωνή.

Φυσικά και παίζει ρόλο και ο τόπος σου, η οικογένεια σου, έχεις πάρει στοιχεία από κει, το ίδιο συνέβη και με μένα, και  σε συνδυασμό με τις οι εμπειρίες σου, τα συναισθήματα σου και ό,τι άλλο έχεις ζήσει γι' αυτά τα 5-10-15 χρόνια .... Ξεκινάς να το κάνεις και αυτά αποτελούν τις μόνες πληροφορίες που έχεις. Και το τεχνικό μέρος της μουσικής θα έρθει αλλά θα εξυπηρετεί αυτά που προσπαθείς εσύ να κάνεις.....

 

Θα ήθελα να σε ρωτήσω τώρα για Έλληνες συνθέτες και να μου πεις την γνώμη σου αν θες... για παράδειγμα Μητρόπουλος, Ξενάκης, Vangelis, Θεοδωράκης ...

....Xατζιδάκις. Πρώτα απ'ό λα στα 60'ς και τα 70'ς υπήρχε πολύ μουσική του Θεοδωράκη στις Βρυξέλλες και εκεί γύρω ... Οπότε πρώτα  άκουσα Θεοδωράκη και αργότερα ανακάλυψα τον Ξενάκη, επίσης ο Vangelis, o οποίος δούλευε κάτι σ' ένα ραδιοφωνικό σταθμό όταν κ εγώ ήμουν εκεί, στα 70'ς... δουλέψαμε μαζί στην συμφωνική ορχήστρα. Οπότε είχα επαφές με Έλληνες μουσικούς.  Επίσης γνωρίζω πολύ καλά και το τυπικό μουσικό όργανο στην Ελλάδα, το μπουζούκι με αυτούς τους ανόμοιους ήχους, που ουσιαστικά κάνω στην δουλειά μου το ίδιο ακριβώς πράγμα. Δηλαδή το μπουζούκι έχει το ρόλο και του μελωδικού οργάνου, και του αρμονικού οργάνου αλλά και το κρουστού....

Δηλαδή ότι κάνω και εγώ με το πιάνο.... Οι δυτικοί μουσουργοί διαχωρίζουν στην μουσική τους αυτά τα τρία στοιχεία και τα μοιράζουν, δίνουν τις μελωδίες στα εγχορδα ....κτλ... Γι' αυτό και στις ορχήστρες βλέπουμε να κυριαρχεί ο ανταγωνισμός καθώς και η «μοναξιά» των οργάνων...  τα έγχορδα δεν «γουστάρουν» τα κρουστά κτλ... όπως δηλαδή με την άρπα.... Που δεν μπορείς να κοντρολάρεις τον ήχο της... κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την δυτική ιδέα του ότι πρέπει οι ήχοι να είναι απόλυτα κοντρολαρισμένοι από την αρχή τους έως και το τέλος τους. Οπότε υπάρχει ανταγωνιστικότητα και «μοναξιά» στα όργανα, δούλεψα πρόσφατα με συμφωνική ορχήστρα για τις ανάγκες ενός DVD, στην Τενερίφη.... Και το διαπίστωσα ξανά αυτό, το οποίο έχει κατά την γνώμη μου μεγάλο ενδιαφέρον.

Το όνειρό μου είναι να τα φέρω όλα αυτά πιο κοντά... Θα δεις το βράδυ στην συναυλία μου ότι σε σημεία το τσέλο αλλά και το βιολί έχουν αναλάβει τον ρόλο των κρουστών σε σημεία... Και αυτό ακριβώς είναι  το «αμόκ» στην δημιουργία της δικής μου μουσικής ....αυτό το μπέρδεμα δηλαδή των δυνατοτήτων των οργάνων με την αλλαγή των ρόλων ....

 

Πιστεύω ότι η λέξη-κλειδί της συνέντευξη ς είναι το αμόκ....(γέλια)

"The custom of amok"....(γέλια)

 

Οκ Wim, μία τελευταία ερώτηση. Τι άλλο μπορούμε να περιμένουμε από εσένα στο μέλλον σαν μουσικό και σαν προσωπικότητα, έχεις ήδη προσφέρει πολλά.... Αλλά δεν νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που σταματάει...

Τα τελευταία χρόνια έχουμε εισαχθεί σε ένα τελείως διαφορετικό περιβάλλον, κοινωνιολογικά, μουσικά κτλ... η μόνη μου φιλοδοξία ως συνθέτη είναι  να μείνουμε κοντά, ενωμένοι σ' αυτό που ονομάζουμε πραγματικό... και σκέφτομαι τι εννοούμε αυτό το πραγματικό στην μουσική ...  είναι η ύλη-το πράγμα αλλά που ταυτόχρονα σε υπερυψώνει .....όπως ανέφερες προηγουμένως υπάρχει ως ένα σημείο το πράγμα, η ύλη, δηλαδή όλα αυτά τα μαθηματικά στην μουσική αλλά και από την άλλη υπάρχει και η ζωντανή εκτέλεση της μουσικής που σε ανεβάζει... πολλές έννοιες τα κρατάνε αυτά συνδεδεμένα αλλά η φιλοδοξία μου είναι αν μπορώ να συνθέσω σήμερα την μουσική του αύριο.

 

Ευχαριστούμε πολύ Wim.

 

Περισσότερες πληροφορίες για τον Wim Mertens:

Official site

Wikipedia

Facebook

Myspace

 

Ευχαριστούμε:

The Hub Events

Plissken Festival

 

 

 

 

Wim Mertens - Struggle for Pleasure