Συνέντευξη - Sundayman (Kυριάκος Μουστάκας)

Ο Sundayman είναι από τις περιπτώσεις καλλιτέχνη, που σίγουρα έχεις ακούσει δουλειά του, αλλά αγνοείς το δημιουργό...

Sundayman

Ο Sundayman είναι από τις περιπτώσεις καλλιτέχνη, που σίγουρα έχεις ακούσει δουλειά του, αλλά αγνοείς το δημιουργό και τον αγνοείς όχι επειδή δεν είναι ξεχωριστή προσωπικότητα, αλλά λόγω σεμνότητας μάλλον ή επειδή δε μπορείς να υποψιαστείς καν πως αυτό, που φτάνει στ' αφτιά σου σαν ολοκληρωμένη μουσική σύνθεση είναι Έλληνα παραγωγού.

Υπερδραστήριος γράφει μουσική για διαφημίσεις, κυκλοφόρησε μόλις με το προσωπικό του project, τη νέα του δισκογραφική δουλειά 'Retronome', στη "Restless Wind" και παράλληλα κυκλοφορεί σαν ηλεκτρονικό  ambient ντουέτο με το Δημήτρη Αρώνη, από τους "Moa Bones" υπό το project "Yellow Slots" την πρώτη τους δουλειά που τιτλοφορείται 'Lessend'.

Ως Κυριάκος Μουστάκας, ο Sundayman, είναι ένας άκρως γλυκός και συναισθηματικός άνθρωπος, που βιώνει όπως όλοι μας τα σημεία των καιρών, επηρεάζεται η ζωή του και η καλλιτεχνική του υπόσταση από την αλλαγή εποχής.

Ωστόσο έχει και σοβαρούς λόγους άντλησης και μετάδοσης αισιοδοξίας, ως νέος πατέρας, αλλά και ως δημιουργός ενός album, που αποτελεί την αναβίωση των μουσικών του αναμνήσεων.

 

Η επαγγελματική σου απασχόληση έχει να κάνει μόνο με τη μουσική;

Ναι μόνο με τη μουσική.

 

Καλό δεν είναι αυτό;

Έχει πολλά καλά, ωστόσο υπάρχουν και κάποια, δεν θα τα χαρακτήριζα αρνητικά μεν, αλλά στοιχεία, που μπορεί να προκαλέσουν κάποια ρουτίνα. Επειδή ο χώρος εργασίας μου είναι στο σπίτι, ξυπνάω το πρωί και αν θέλω να πιω καφέ, κάνω μια μικρή διαδρομή μέχρι την κουζίνα, το πολύ 50 μέτρα, οπότε δουλεύοντας στο στούντιο, κάθομαι εκεί, δουλεύω εκεί και όταν θέλω να πάω στο σπίτι μου, κάνω τη διαδρομή των 50 μέτρων προς τα πίσω.

Υπάρχουν περιπτώσεις, που η όλη επαφή μου με τους ανθρώπους είναι στο τηλέφωνο. Έχω φίλους μουσικούς που σχεδόν όλη η ζωή τους είναι στους δρόμους. Πηγαίνουν από το ένα στούντιο στο άλλο, παίζουν live, εγώ δεν παίζω live.

 

Δεν παίζεις live λόγω της ιδιαιτερότητας να γράφεις ηλεκτρονική μουσική, δε σε ενδιαφέρει ή απλά το θεωρείς δύσκολο;

Υπάρχει δυσκολία στο να πρέπει να φτιάξω μια ομάδα στην οποία θα πρέπει να υπάρχει χημεία, απαιτείται πολύς χρόνος, που δεν έχω αρκετό ώστε να καταφέρω να στήσω κάτι, που θα ακούγεται άρτιο στο Live.

Ίσως όμως να φταίει και ότι λίγο βαριέμαι τη διαδικασία της πρόβας, ξανά και ξανά, βρίσκω λίγο κουραστικό να παίζω τα ίδια πράγματα με σκοπό να εμφανιστώ και να ξαναεμφανιστώ κάπου. Επίσης σε ότι αφορά στο ηλεκτρονικό στοιχείο, που αναφέρθηκες, είναι λίγο fake να εμφανιζομαι με ένα laptop, να κάνω ότι παίζω, να έχω ένα συνθάκι... Δε μπορώ να τα κουβαλήσω όλα... Είναι σα να κάνω το dj, οπότε καλύτερα να έκανα αυτό.

 

Και ποιος ο τρόπος τότε να επικοινωνήσεις τη δουλειά σου;

Αν δεν υπήρχε το internet και όλο αυτό με τα social media, θα υπήρχε πολύ μεγάλο πρόβλημα. Ειδικά τώρα με την κρίση της δισκογραφίας, δεν αγοράζουμε πια CD αντίθετα κατεβάζουμε πολύ, άρα υπάρχει επικοινωνία.

 

Κατεβάζουμε μουσική;

Ξέρεις κανέναν, που δεν κατεβάζει;

 

Εμένα.

Κι εμένα τα τελευταία 5-6 χρόνια, που έχω συνειδητοποιήσει πόσοι άνθρωποι έχουν χάσει τα δικαιώματα της δουλειάς τους εξαιτίας αυτού.

 

Γι αυτό το λόγο μόνο; Εγώ δεν το κάνω, επειδή δε βρίσκω και καμιά ικανοποίηση στη διαδικασία. Είναι πολύ διαφορετικό να κινήσεις να πας σε ένα δισκοπωλείο, να χαθείς στα ράφια, να ανακαλύψεις κάτι που έψαχνες καιρό, να δεις εξώφυλλα και ό,τι άλλο συνεπάγεται η διαδικασία.

Στην εποχή μας πια μιλάμε για πάρα πολύ πληροφορία, για άπειρη μουσική και φοβάμαι πως ο σύγχρονος άνθρωπος, δεν έχει τόσο χρόνο για να δεχτεί όλον αυτό τον όγκο δεδομένων. Στη δισκογραφική, όταν πήγα τη δουλειά μου, μου είπαν ότι χρονικά το album έβγαινε τεράστιο, έπρεπε να κόψω τις διάρκειες των κομματιών, επειδή κανείς δεν θα έχει το χρόνο να το ακούσει ολόκληρο.

Παράλληλα θα έχεις προσέξει, πως ακόμα και στους ανθρώπους, που ήμασταν συλλέκτες δίσκων, μουσικής, μας είχε συμβεί να αντιμετωπίζουμε αυτό το hobby, με καταναλωτική διάθεση. Δηλαδή ψωνίζαμε δισκάκια για να ικανοποιήσουμε την ανάγκη της απόκτησης, αλλά δεν τ' ακούγαμε ποτέ ή τουλάχιστον ποτέ ολόκληρα. Πρέπει να έχω στη δισκοθήκη μου πολλά cd, που δεν έχω ακούσει.

Θυμάμαι, όταν ήμουν πιτσιρικάς, πηγαίναμε με τον πατέρα μου, να αγοράσουμε δίσκους ή CD, σαν Χριστουγεννιάτικα δώρα. Ήταν μια ιεροτελεστία τότε η όλη διαδικασία και υπήρχε κι ένα σοβαρό κόστος για να αποκτήσεις δισκάκια. Αυτό με έκανε να τα εκτιμάω, καθετί που αγόραζα, το «ξέσκιζα», δεν το άκουγα απλά, το μελετούσα. Αλλά ήξερα ότι θα πάρω όλα κι όλα 5-6 δισκάκια το χρόνο.

 

Οπότε καταλήγουμε στο ότι εκτιμούμε κάτι όταν στερούμαστε κάτι άλλο για να το αποκτήσουμε, όταν είναι η πολυτέλεια στην καθημερινότητα μας; Το βινύλιο ήταν πιο ακριβό, ήταν πιο δύσκολο στη συντήρηση του και στην αποθήκευση του, οπότε μήπως φταίει το digital, που με την ευκολία της απόκτησης του μας έφτασε στον κορεσμό;

Εγώ θα έλεγα ναι ως προς το όσο πιο εύκολα αποκτάς κάτι, τόσο πιο δύσκολα το εκτιμάς, αλλά δε γίνεται να κατηγορήσουμε το digital, επειδή ήταν πιο φθηνό. Δεν είναι κακό να μπορεί να αγοράσει περισσότερος κόσμος, ένα CD και κατ' επέκταση να υποστηρίξει έναν καλλιτέχνη.

Εγώ αρχικά δε μπορούσα να εκτιμήσω αυτό, δηλαδή κατέβαζα ένα CD άρα «έκλεβα» τον κόπο κάποιου. Δε σκεφτόμουν ότι γι αυτή τη δουλειά κάποιοι έχουν δώσει την ψυχή τους, ίσως και να ζουν από αυτή, με πιο δικαίωμα εγώ την παίρνω στο «τζαμπέ» και ακόμα χειρότερα, εκφράζω και κριτική  αν είναι καλό ή κακό αυτό. Και το κατάλαβα όταν άρχισα να ζω από τη μουσική και να με πειράζει η διαδικασία.

 

Είχες συνεργαστεί με την εταιρεία Mediterranean beat και είχες επιμεληθεί των συλλογών, 'Iodium 1&2', που είχαν γνωρίσει μεγάλη επιτυχία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Πιστεύεις πως η chill out αυτού του είδους μπορεί πια να έχει ανταπόκριση ή έχει ξεπεραστεί;

Νομίζω όχι πια, έφυγε η μόδα.

 

Επομένως η προσπάθεια σου και η τωρινή δουλειά σου το 'Retronome', που εντάσσεται;

Δε νομίζω ότι έχει στοιχεία chill out. Προσπάθησα να βγάλω άλλο feeling. Τα ηχοχρώματα μου μπορεί να σου δημιουργούν αυτό το τριπάκι, το ταξίδι,  αλλά όχι με αυτή τη λογική του λίγο ζεν. Ίσως επειδή εγώ είμαι λίγο πιο ώριμος, αυτή τη φορά μου βγήκε πιο σκεπτόμενο.

 

Σε επηρεάζει η κρίση;

Πλάκα κάνεις και ποιον δεν επηρεάζει;

 

Στη δουλειά σου εννοώ

Ναι, επειδή έχει πέσει η δουλειά έχω περισσότερο χρόνο να γράψω δικά μου πράγματα

 

Τι εννοείς έχει πέσει η δουλειά;

Γράφω μουσική για διαφημίσεις, αυτή είναι η δουλειά μου. Την κάνω πολλά χρόνια αυτή τη δουλειά και δεν είμαστε και πολλοί που την κάνουμε.

 

Οπότε ζεις και όλη την κρίση των διαφημιστικών εταιρειών, που κλείνουν σωρηδόν.

Ακριβώς, ζω την κρίση με όλους τους τρόπους, από το να χάνουμε δουλειές, να μην πληρωνόμαστε...

 

"Στην εποχή μας πια μιλάμε για πάρα πολύ πληροφορία, για άπειρη μουσική και φοβάμαι πως ο σύγχρονος άνθρωπος, δεν έχει τόσο χρόνο για να δεχτεί όλον αυτό τον όγκο δεδομένων. Στη δισκογραφική, όταν πήγα τη δουλειά μου, μου είπαν ότι χρονικά το album έβγαινε τεράστιο, έπρεπε να κόψω τις διάρκειες των κομματιών, επειδή κανείς δεν θα έχει το χρόνο να το ακούσει ολόκληρο" Sundayman

 

Ένας μουσικός πρέπει να ασχολείται με όλα αυτά, πληρωμές, τιμολόγια, διαπραγματεύσεις;

Σε κανονικά πλαίσια όχι, αλλά μαθαίνεις να τα κάνεις όλα, προκειμένου να επιβιώσεις.

 

Είναι μορφή τέχνης η μουσική στη διαφήμιση ή είναι προϊόν marketing απλώς;

Είναι μορφή τέχνης, αφού καλείσαι να κάνεις κάτι που σου ζητάνε, να βγάλεις μια αισθητική. Δε μιλάω φυσικά για το τζινγκλάκι στο οποίο πρέπει να βγάλεις κάτι γρήγορο κι ευκολομνημόνευτο, αλλά για τις μουσικές που είναι σαν πολύ μικρά soundtracks κυρίως για ποτά ή αυτοκίνητα, που δεν έχουν πολύ μπλα μπλα από πάνω.

Λίγες φορές έχω πιάσει τον εαυτό μου να θέλει να πάρει ένα τέτοιο κομμάτι και να θέλει να το εξελίξει, όμως συμβαίνει. Είναι λίγο όπως συνέβαινε παλιά, που έπιαναν οι βασιλιάδες τους μουσικούς και τους ανέθεταν να γράψουν ένα έργο, για κάποιο σκοπό, εμβατήριο ή οτιδήποτε άλλο κατά παραγγελία.

Δύσκολη δουλειά, απαιτητική, σε πολύ μικρούς χρόνους καλείσαι να κάνεις μικρές δισκογραφικές δουλειές. Θεωρώ πως υπάρχουν πολλοί καλοί μουσικοί εκεί έξω, πολύ καλύτεροι από 'μένα, που δεν θα μπορούσαν να κάνουν αυτή τη δουλειά. Και εξαιτίας της πίεσης, που υπάρχει  αλλά και λόγω κριτικής κι επέμβασης, που μπορεί να δεχτείς πάνω στο έργο σου.

 

Γιατί "Sundayman";

Άνθρωπος της Κυριακής... «Κυριάκος». Από το '90 με βάφτισε ένας φίλος μου «Κυριακάνθρωπος» βέβαια περισσότερο σύνδεση με το όνομα, παρά με την ημέρα.

 

Πως προέκυψε η συνεργασία με τη "Restless Wind";

Από το Δημήτρη τον Αρώνη (Moa Bones), όπου στο δίσκο του ήμουν συμπαραγωγός. Κάποια στιγμή του τηλεφώνησα και του είπα έχω έτοιμο υλικό, θέλεις να το ακούσεις; Δέχτηκε, το παρέπεμψε και στο Συμεών Νικολαΐδη, πολύ ανοιχτός τύπος, το άκουσε, το άκουσαν και όλα τα παιδιά στην εταιρεία, τους άρεσε και προχωρήσαμε.

 

Γιατί δεν το έβγαλες μόνος σου;

Γιατί πιστεύω πως σε κάποια πράγματα δε μπορείς να τα βγάλεις πέρα μόνος σου. Δεν είχα τις δυνατότητες, ούτε το χρόνο να το τρέξω, όπως θα ήθελα να προωθηθεί. Ακόμα και το γεγονός ότι το album αρχικά το άκουσαν 4 άνθρωποι κι έκαναν κάποιες παρατηρήσεις, στις οποίες εκ πρώτης αντέδρασα και είχα κάποιες ενστάσεις, από εγωισμό ή οτιδήποτε άλλο, όταν σκέφτηκα καλύτερα κι έκανα κάποιες αλλαγές βάσει των συμβουλών τους, με πολύ πιο καθαρό μυαλό, είδα ότι είχαν δίκιο.

Μέχρι τότε ήταν one man show, άρα πόση νηφαλιότητα να έχω για να διακρίνω τι δεν πάει καλά με το ίδιο μου το έργο, όσο κι αν έχω εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Αν ρίξεις λίγο τον εγωισμό και δεις ότι και αυτοί οι άνθρωποι που σε συμβουλεύουν, κάθισαν και ασχολήθηκαν, το καλό σου θέλουν, άρα γι αυτό επιμένουν σε ότι λένε. Θεωρώ λοιπόν ότι στις μέρες μας, σε όλους τους τομείς δράσης, όσο πιο πολλοί είμαστε ενωμένοι, τόσο διευκολύνουμε τη ζωή μας.

 

Λαμβάνοντας υπόψη το video, που έχεις κάνει ο ίδιος για την προώθηση του cd, το οποίο θεωρώ και πολύ δύσκολο να γίνει αλλά και είναι και εξαιρετικής αισθητικής η εναλλαγή εικόνων, με τη σύνδεση τους με τη μουσική,  οδηγούμαι στο συμπέρασμα πως αν κάποιος μπορεί κι εκφράζεται καλλιτεχνικά σε έναν τομέα μπορεί να το κάνει σε όλους.

Σχετικά με το video, αρχικά η εικόνα είναι κάτι που επίσης μου αρέσει.  Με βοήθησε στη δημιουργία η εμπειρία, που είχα τόσα χρόνια, λόγω δουλειάς, η επαφή με σκηνοθέτες. Αλλά δε σημαίνει ότι κατέχω όλη τη δημιουργική έκφραση, φερ'ειπείν δε γράφω καθόλου στίχο, στίχο έχει γράψει ο Γιώργος ο Μανωλούδης, ο οποίος τραγουδάει και στα περισσότερα κομμάτια. Όπως επίσης δε μπορώ να ζωγραφίσω.

 

Αυτό που λες μου ακούγεται απίστευτο, επειδή θεωρούσα πως το "Ready For You" το έχεις γράψει για το νεογέννητο μωράκι σας και μάλιστα πριν έρθει στον κόσμο.

Έχεις πέσει πολύ κοντά. Ο τρόπος με τον οποίο δουλεύω, όταν γράφω μουσική, είναι να τραγουδάω εγώ σε αγγλικά, που δεν υπάρχουν. Για να φτιάξω τον οδηγό, για να πάρει ο στιχουργός και να καταλάβει περίπου τι θέλω να πω. Κάπως έτσι λοιπόν και με τ' αγγλικά που δεν υπάρχουν, μου βγήκε ένα "Ready For You".

Το πήρε ο Γιώργος, ο οποίος εκτός από συνεργάτης μου, είναι και πολύ καλός μου φίλος χρόνια, και μου είπε «φίλε αυτό που έχεις γράψει, έτσι όπως το έχεις γράψει είναι για το παιδάκι που περιμένεις». Και όταν διάβασα, τι έγραψε είπα πως αυτό θα έγραφα, αν μπορούσα, με τον ίδιο τρόπο θα εκφραζόμουν.

Αλλά το έγραψε ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, ο οποίος με ζει καθημερινά, άρα ήξερε τα μυστικά μου. Ήταν πολύ συγκινητικό, όταν διάβασα το στίχο είπα ότι ήταν το καλύτερο δώρο, το οποίο θα μπορούσε να μου 'χει κάνει, αφού με αυτά τα λόγια θα μιλούσα στη μικρή.

 

Η μουσική μιλάει με τον ίδιο τρόπο στο συναίσθημα του άλλου, όπως ο στίχος;

Νομίζω ναι. Μου αρέσει πολύ η instrumental μουσική και αν μου δινόταν η ευκαιρία να γράψω μουσική για μεγάλου μήκους ταινία, θα ήταν η καλύτερη μου.

 

Και πάλι όμως η μουσική των ταινιών έχει να σου πει κάτι, επειδή συνδέεται με την εικόνα.

Όχι για όλους τους δημιουργούς. Έχω ακούσει Morricone, χωρίς να έχω δει πρωτίστως την ταινία στην οποία αναφερόταν και παρόλα αυτά είχε να μου δώσει πράγματα. Στο "Mission" ας πούμε, πρώτα άκουσα τη μουσική και πολύ αργότερα είδα την ταινία, η μουσική μ' έκανε να πάω να δω την ταινία.

 

Θα ήθελα σε αυτό το σημείο να μου πεις δυο λόγια ο ίδιος για το νέο σου album, που κυκλοφόρησε πριν από μερικές μέρες, να ακούσουμε τα λόγια του δημιουργού, αντί να προλογίσω εγώ περί τίνος πρόκειται.

"Retronome" για 'μένα είναι επιστροφή στο δικό μου παρελθόν. Επειδή, όπως σου είπα και νωρίτερα, μου άρεσε και μου αρέσει πολύ η instrumental μουσική και κυρίως της δεκαετίας '70-'80, να αναφέρω ενδεικτικά τον Vangelis (Παπαθανασίου) και όλη εκείνη την παρέα Brian Eno etc., μεγάλωσα με εκείνη τη μουσική, αυτοί οι άνθρωποι ήταν η αιτία που εγώ αγάπησα τη μουσική, στο οικογενειακό περιβάλλον υπήρχε πολύ αυτή η μουσική, ήταν λίγο must για εμάς, οπότε κάποια στιγμή που ένιωσα να φτάνω σε κορεσμό απ' όλο αυτό το digital ήχο, με ένα mouse στο χέρι, που έγραφα μουσική από τα software, σε σημείο να βάζω το χέρι στο πιάνο και να μη μπορώ να παίξω, αποφάσισα να γυρίσω στην υπόσταση μου ως μουσικός. Θέλησα να μοιραστώ με τον κόσμο όλες αυτές τις αναφορές και τα βιώματα τα λίγο "retro" και "vintage".

Η αγάπη μου για τα Synthesizer, εκείνης της εποχής, μ'έκαναν κάποια στιγμή να πω «Εδώ είμαστε, βάλε τα κουλά σου να παίξουν μουσική, το υπολογιστή χρησιμοποίησε τον απλά ως μέσο ηχογράφησης και αποθήκευσης της μουσικής και όχι να γίνονται όλα από αυτόν». Έψαξα και βρήκα synthesizer που φτιάχτηκαν το '70, γέμισα έναν χώρο τίγκα με αυτά, ξαφνικά ένιωσα μωρό παιδί μέσα μου, έλεγα οι Depeche Mode χρησιμοποίησαν αυτό, οι Pink Floyd χρησιμοποίησαν εκείνο, ο Jean Michelle Jarre έκανε το Oxygen με αυτό, άρχισα να σκέφτομαι πως έκανε αυτός εκείνο τον ήχο να ακούγεται έτσι και μετατράπηκε η ενασχόληση μου πραγματικά σ' ένα παιχνίδι.

Άρχισα να βάζω το μυαλό μου να λειτουργεί ώστε να ψάχνει πως θέλει να ακούγεται το μπάσο, το σχεδίαζα στο μυαλό μου και μετά έβαζα τα χέρια μου πάνω. Επιπρόσθετα έφτασα κι  έλεγα: Έκανες λάθος; πάμε πάλι από την αρχή. Αρχίζεις και ξαναγίνεσαι με αυτό τον τρόπο πάλι μουσικός. Stop πίσω play, record.

Λίγη μουσική παιδιά. Οπότε αυτό νομίζω πως είναι το "Retronome" για 'μένα, αναφορές στα μουσικά μου βιώματα, στη μουσική που ακούω και σήμερα και θαυμάζω με τον ίδιο τρόπο. Οι «παππούδες» της ηλεκτρονικής μουσικής ήταν πολύ μπροστά από την εποχή τους. Τα ηχοχρώματα, που χρησιμοποίησε ο Vangelis στο Spiral είναι ακόμα και σήμερα ασύλληπτα. Οι άνθρωποι της σημερινής εποχής δεν κατάλαβαν αυτή τη μετάβαση από τον ηλεκτρισμό, που είχαμε συνηθίσει μέχρι τότε στα πρώτα ηλεκτρονικά στοιχεία, επειδή δε τους δόθηκε η ευκαιρία να τα μάθουν.

Ποιος ήταν ο πρωτοπόρος της trance μουσική, από πού δημιουργήθηκε, η rave και όλο αυτό το κίνημα; Υπήρχαν από πίσω οι Kraftwerk, τα έφτιαχναν μόνοι τους τα τραγούδια τους. Υπάρχει ολόκληρη ιστορία γι αυτή τη μουσική και πιστεύω πως αυτή η εποχή ήταν και πιο ελεύθερη, πιο συναισθηματική, όπως η Laurie Anderson, που έβαλε την ποίηση μέσα στο ηλεκτρονικό στοιχείο. Τώρα τα περισσότερα πράγματα είναι λίγο preset και μοιάζουν μεταξύ τους.

Πολλές φορές, όπως αυτή ένιωσα, πως πρέπει να αφήνεις τους ανθρώπους να σου μιλούν για όσα αγαπούν, το πάθος τους σίγουρα θα σου διδάξει κάτι.

 

-----------------

 

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε:

Official Website

Myspace

Facebook

Inhousemusic Records

 

Φωτογραφίες συνέντευξης: Θοδωρής Μάρκου

 

 

Ready for you - Sundayman